De hielprik: alles wat je wil weten

Door -
hielprik
GettyImages
De Vlaamse overheid organiseert al verschillende jaren een Vlaams bevolkingsonderzoek naar aangeboren aandoeningen bij pasgeborenen via een bloedstaal, ook gekend als ‘neonatale screening’ of ‘hielprik’. Maar wat is dat eigenlijk? Is het verplicht? Wij zochten het voor je uit!

Wat is de hielprik?

Dankzij het Bevolkingsonderzoek Aangeboren Aandoeningen, in de volksmond ‘hielprik’ genoemd, kunnen ouders hun baby’s kort na de geboorte gratis laten screenen op een aantal aangeboren aandoeningen. De bloedprik test je baby op twaalf ziektes die al voor de geboorte aanwezig zijn, maar meestal pas daarna tot uiting komen.

Het gaat daarbij om zeldzame ziekten met vaak ernstige gevolgen. Maar door er vroeg bij te zijn, kunnen artsen tijdig een behandeling starten. Zo kunnen ernstige handicaps of letsels voorkomen worden of kan het ziekteproces afgeremd worden.

De screening gebeurt via de afname van een bloedstaal uit het hieltje of (meestal) uit de rug van het handje tussen de 72 en 96 uur na de geboorte.

Is de hielprik verplicht?

De hielprik is net zoals vaccinaties niet verplicht, maar heeft wel een participatiegraad van meer dan 99% dankzij de inspanningen van de materniteiten, vroedvrouwen en screeningscentra. Een deelname is dan ook in het belang van je baby: hoe sneller deze zeldzame ziektes ontdekt worden, hoe beter de behandeling aanslaat.

De screening is gratis voor alle baby’s die in Vlaanderen worden geboren, thuis of in een materniteit. Als er verder onderzoek nodig is, komt de ziekteverzekering tussen.

Welke ziekten worden getest?

De hielprik kan momenteel twaalf ziektes opsporen:

• mucoviscidose: een erfelijke ziekte die taaie slijmen geeft bij de longen, het maag-darmstelsel, de lever
• fenylketonurie (PKU): een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• hypothyreoïdie: een tekort aan schildklierhormonen
• bijnierschorshyperplasie: aangeboren afwijking die de aanmaak van hormonen van de bijnierschors verstoort
• biotinidase deficiëntie: een erfelijke stofwisselingsaandoening
• mediumchain acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MCAD): een erfelijke stofwisselingsziekte
• multipele acyl-CoA dehydrogenasedeficiëntie (MAD): een aandoening van de vetzuur- en aminozuuroxidatie
• isovaleriaanacidemie (IVA): een zeer zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• propionacidemie (PA): een zeer zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• methylmalonacidemie(MMA): een zeer zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• maple syrup urine ziekte (MSUD): een zeer zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• glutaaracidemie (GA): een zeer zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte

In 2022 en 2023 plant de Vlaamse overheid om zeven nieuwe ziektes toe te voegen aan deze lijst.

• spinale spieratrofie (SMA): een erfelijke spierziekte die de aansturing van de spieren verzwakt
• tyrosinemie type 1 en 2: een aangeboren stofwisselingsziekte
• carnitine palmitoyltransferase (CPT1 deficiëntie): een stofwisselingsziekte, ontstaan door een fout in het DNA
• severe combined immunodeficiency (SCID): een zeldzame aandoening, ontstaan door een fout in het DNA
• holocarboxylase syntethase deficiëntie: een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte
• homocystinurie: een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte

Bron: www.aangeborenaandoeningen.be

Meer over de gezondheid van je baby:

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief (onderaan de homepage) om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!