Gehoorproblemen bij baby’s: dit moet je weten

Door -
Gehoorproblemen baby
© Getty Images
Als je kindje net geboren is, tel je misschien vooral al z'n vingertjes en teentjes, maar heb je al gedacht aan zijn oortjes? Het gehoor van een baby is erg belangrijk voor zijn verdere spraak- en taalontwikkeling. Gehoorproblemen bij baby's moeten dus ook goed opgevolgd worden. Hieronder lees je hoe dat in zijn werk gaat.

Gehoorproblemen bij baby’s: voor de geboorte

Het gehoor van je kindje ontwikkelt zich al in de baarmoeder: al rond je vijfde zwangerschapsmaand kan je baby omgevingsgeluiden horen. Dat zijn dan vooral jouw stem en hartslag, die hem allebei geruststellen.

Laat je goed opvolgen bij de dokter of de gynaecoloog, zodat je er op tijd bij bent mocht er een probleem zijn

Er bestaat geen gehoorscreening voor baby’s tijdens de zwangerschap. Een van de belangrijkste oorzaken van aangeboren gehoorverlies is een cytomegalovirus-infectie (CMV) tijdens de zwangerschap. Als je dat virus immers doorgeeft aan je ongeboren baby, kan dat onder andere gehoorproblemen veroorzaken. Het virus wordt vooral verspreid via jonge kinderen. Vooral zwangere vrouwen die al een of meerdere kinderen hebben of vaak in contact komen met jonge kinderen moeten daarom extra voorzichtig zijn. Dat kan door goede handhygiëne na te streven en contact met lichaamsvochten te vermijden.

Ook andere infecties kunnen voor gehoorproblemen bij je kindje zorgen. Het is onmogelijk om je 100% te beschermen tegen al die ziektes, maar laat je wel goed opvolgen bij de dokter of de gynaecoloog, zodat je er op tijd bij bent mocht er een probleem zijn.

Gehoorproblemen na de geboorte: MAICO-test bij Kind en Gezin

Het gehoor van je baby wordt niet onmiddellijk na je bevalling getest; je wordt daarvoor tussen de twee en de vier weken na de geboorte bij Kind en Gezin verwacht voor een geautomatiseerde gehoorscreeningstest met het MAICO-toestel, een pijnloze gehoorscreening die uitgevoerd wordt door een verpleegkundige.

Bij de test worden er elektroden op het hoofd van de baby gekleefd, en z’n oortjes worden met kapjes afgedekt. De test verloopt het vlotst als je kindje gegeten heeft en slaapt (sommige verpleegkundigen hebben het liefst dat je de baby meebrengt in zijn autozitje). Zorg ervoor dat je baby niet zweet en dat je hem voordien geen oliebadje hebt gegeven of bodylotion hebt gebruikt (dan kleven de elektroden niet).

De oortjes worden afzonderlijk gescreend. Een ‘PASS-resultaat’ wil zeggen dat je baby goed hoort. Een ‘REFER-resultaat’ geeft aan dat men er niet zeker van kan zijn dat hij voldoende hoort. Er is geen reden tot paniek: een REFER duidt zeker niet altijd op een gehoorprobleem. Wel word je in de komende weken opnieuw bij Kind en Gezin verwacht voor een nieuwe ALGO-test.

Als er bij de tweede test opnieuw een REFER-resultaat is, zal de verpleegkundige je doorverwijzen naar het ziekenhuis of een NKO-arts die gespecialiseerd is in oor- en gehoorproblemen bij baby’s. De referentiecentra die samenwerken met Kind en Gezin vind je hier.

Verder onderzoek: de BERA-test

Na de tweede REFER maak je liefst zo snel mogelijk een afspraak bij het centrum dat je werd aangeraden bij Kind en Gezin; het is immers in het belang van je kindje dat eventuele gehoorproblemen op tijd gedetecteerd worden. Normaal gezien krijg je binnen de tien dagen een afspraak.

De eerste stap is meestal een gesprek met de arts, waarin wordt gepolst naar het verloop van je zwangerschap en bevalling, eventuele gehoorproblemen in je familie enz.

De arts kijkt ook in de (waarschijnlijk nog erg nauwe) gehoorgang van het oortje van je baby, om na te gaan of er eventueel vocht achter het trommelvlies zit. Ook dat kan soms (een deel van) het gehoorverlies verklaren. Soms verdwijnt dat vocht spontaan na enkele weken, in andere gevallen worden er soms buisjes geplaatst (als de baby wat ouder is).

Daarna volgt meestal een ‘BERA-test’ (Brainstem Evoked Response Audiometry), die uitgevoerd wordt door de arts zelf of een audioloog. Zo’n BERA-test is net zoals de ALGO-test pijnloos en vertelt iets meer over de mate van het gehoorverlies van je baby.

Geluiden van verschillende intensiteit worden tijdens zo’n BERA-test door de gehoorgang gestuurd, en elektroden meten de reactie van de gehoorzenuw. De resultaten worden weergegeven op een curve en achteraf bespreekt de arts die met jou.

Er worden eventueel ook andere tests uitgevoerd, zoals een OAE-test om de werking van de haarcellen in het slakkenhuis van het oor te testen, of een CT-scan of NMR om een beeld te krijgen van de inwendige bouw van het oor.

De resultaten zijn erg uiteenlopend. Soms blijkt alles toch in orde, soms heeft je kindje gehoorverlies dat veroorzaakt wordt door vocht in zijn middenoor, en in andere gevallen is er gehoorverlies aan één oortje (unilateraal) of aan beide oortjes (bilateraal).

Vaak worden er in de toekomst opnieuw onderzoeken vastgelegd of zijn er bijkomende screenings nodig

Gehoorverlies: wat nu?

Heeft de arts gehoorverlies bij je kindje vastgesteld? Dan zal hij samen met jou een verder plan opstellen. Vaak worden er in de toekomst opnieuw onderzoeken vastgelegd of zijn er bijkomende screenings van de oogjes, het evenwicht, de motoriek … nodig.

Soms wordt bekeken of een hoorapparaat of een cochleair implantaat (een elektronisch apparaat dat geluiden omzet in elektrische impulsen die de gehoorzenuw stimuleren) een nuttig hulpmiddel kan zijn. Laat je daarover zeker voldoende informeren.

Bij bilateraal permanent gehoorverlies (met andere woorden: blijvend gehoorverlies aan beide oortjes) wordt je kind verwezen naar een gespecialiseerd revalidatiecentrum voor multidisciplinaire begeleiding en therapie. Meer over deze zogenoemde Centra voor Ambulante Revalidatie (CAR) vind je op deze website.

In sommige gevallen (wanneer er gehoorverlies is aan 1 oortje, of wanneer je kindje net niet in aanmerking komt voor begeleiding bij een CAR, verwijst de arts je door naar een begeleidingsdienst die je helpt om met het gehoorverlies van je kindje om te gaan en die mee waakt over zijn ontwikkeling. Ze zoeken antwoorden op je vragen en kunnen je in contact brengen met andere ouders die in dezelfde situatie zitten. Je kunt er meestal ambulant terecht, maar ze komen ook aan huis.

De begeleidingsdiensten in Vlaanderen:

Gehoorproblemen bij baby’s: vragen aan de audiologe

Lotte Rombaut is als audiologe verbonden aan het UZ Gent. We legden haar enkele vragen voor.

Hoe kan ik opmerken dat mijn baby niet goed hoort?

“Bij baby’s is het zeer moeilijk op te merken of ze al dan niet horen. Vaak zijn ze wel wat geluid gewoon van in de baarmoeder. Ze zullen dus niet snel opschrikken van alledaagse achtergrondgeluiden, en wanneer ze slapen, slapen ze er ook vaak gewoon door. Maar bij een plots geluid, zoals een deur die dichtvalt door de wind of een glas dat valt, zouden ze wel kunnen opschrikken wanneer ze niet in diepe slaap zijn. Daarnaast is het onrealistisch om van je baby’tje te verwachten dat hij/zij al reageert op zijn/haar naam op deze jonge leeftijd. Ook richtinghoren en geluid lokaliseren zijn op dit moment nog niet aan de orde. Daarnaast heeft een kind ook maar één goed werkend oor nodig om op geluid te kunnen reageren. De screening is dus van groot belang om na te gaan of het kind aan beide oren goed hoort.”

Moet mijn baby onder narcose voor een BERA-test?

“In het UZ Gent wordt het BERA-onderzoek vóór de leeftijd van 6 maanden uitgevoerd onder natuurlijke slaap. We vragen daarvoor aan de ouders om verschillende zaken mee te brengen om hun baby’tje comfortabel te laten indommelen. Ik denk aan een fopspeen, knuffeltje, dekentje … Als het enigszins kan, is het ook interessant om de voeding uit te stellen tot op de dienst, aangezien veel kindjes indutten na hun voeding. Op deze manier zijn de slaagkansen voor het onderzoek onder natuurlijke slaap zeer groot.
Wanneer je kindje ouder is dan 6 maanden zijn er verschillende opties. Als het medisch aangewezen is (bv. bij het plaatsen van buisjes voor vocht achter het trommelvlies), zal tijdens de operatie ook een BERA uitgevoerd worden. Hiervoor moet je kindje onder narcose. Indien er geen bijkomende medische indicatie is voor een narcose, maar we wel geïnteresseerd zijn in de opvolging van het gehoor, kan een BERA-onderzoek na toediening van melatonine geprobeerd worden. Dit is een natuurlijk slaaphormoon dat we in de vorm van een poedertje kunnen toedienen. Het stimuleert het waak-slaapritme waardoor het baby’tje vlotter in slaap zal vallen en een algemene narcose vaak vermeden kan worden. Dit zijn allerlei opties die uiteraard goed overlegd moeten worden met de behandelende NKO-arts, die hier de beslissing in neemt.”

Is het vastgestelde gehoorverlies sowieso permanent?

“Gehoorverlies is niet steeds permanent, maar dat is afhankelijk van de oorzaak van het gehoorverlies.

In de wintermaanden kampen heel veel baby’tjes met verkoudheden en oorontstekingen. Dit kan ervoor zorgen dat er zich vocht achter het trommelvlies bevindt en ze dus de versterkende factor van het middenoor verliezen. Dat zorgt dan voor een gehoorverlies van tijdelijke aard. Wanneer het vocht wegtrekt (door het plaatsen van buisjes of spontaan) zal ook het gehoorverlies verdwijnen.

Er zijn ook gehoorverliezen die permanent zijn. Dat kan als gevolg van genetische oorzaken, infecties tijdens de zwangerschap (zoals CMV-infectie) of het kan gaan om gehoorverliezen die kaderen in een syndromale aandoening. Gehoorverlies als gevolg van CMV kan ook toenemen tijdens de eerste levensjaren, maar uiteraard wordt zo’n kindje dan goed opgevolgd in een standaardprotocol.”

Wanneer wordt verder genetisch onderzoek aangeraden?

Ouders willen terecht graag de oorzaak van het gehoorverlies van hun kind kennen. In het bijzonder willen zij weten of er een risico is op bijkomende aangeboren afwijkingen (een syndroom), of er een verhoogd risico is dat hun volgende kinderen ook slechthorend zullen zijn, en of hun kind het gehoorverlies kan doorgeven naar de volgende generaties.

“Om uit te sluiten of latere kindjes ook gehoorverlies zullen hebben, moet er onderzoek gedaan worden naar de oorzaak. Gehoorproblemen bij baby’s door vocht of infecties tijdens de zwangerschap zullen geen effect hebben op volgende kindjes. Maar als het gaat om een genetisch gehoorverlies, dan kan dit gevolgen hebben voor later geboren kindjes.

Standaard worden er hier in het UZ Gent een aantal oorzakelijke onderzoeken opgestart wanneer er een permanent gehoorverlies wordt vastgesteld bij het BERA-onderzoek. Het eerste wat meestal getest wordt, is een aangeboren CMV-infectie via analyses op het bloed van de ‘hielprik’ (dat bloed wordt bewaard op het ‘Guthriekaartje’). Door middel van genetisch onderzoek kan worden gescreend naar een aantal ‘frequent voorkomende’ en gekende doofheidsgenen. Dit gebeurt ook steeds in overleg met de behandelende arts.”

Hoe kan ik met een (bijna) dove baby communiceren?

Het belangrijkste: liefhebben, koesteren en blijven babbelen!

“Het is van zeer groot belang dat je blijft communiceren, ook al hoort je baby (bijna) niks. Fysiek contact is en blijft een zeer belangrijke manier om contact te leggen met je baby. Zelfs wanneer je baby’tje niets hoort, blijf je best tegen hem/haar praten. Hoe groter je kindje wordt, hoe beter het jouw lipbeeld en mimiek zal bekijken en hieruit veel zal kunnen afleiden naar communicatie toe. Je kunt je ook laten begeleiden door thuisbegeleiding als je kindje groter wordt. Deze instanties zijn specifiek bedoeld om mensen in deze situaties te begeleiden. Vooral liefhebben, koesteren en blijven babbelen!”

Nog meer artikels over gehoorproblemen bij baby’s:

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief (onderaan de homepage) om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here