Mentale weerslag na corona? 7x zo ondersteun je je kind het best

Door -
Mentale weerslag corona
Getty Images.
Hoewel corona - en alle maatregelen die ermee gepaard gaan - hopelijk stilaan op hun laatste benen lopen, zijn de restanten waarmee we achterblijven niet min. De pandemie veroorzaakte heel wat mentale stress, uitputting en angst zonder dat dat altijd meteen duidelijk is. Ook bij je kinderen liet dat aparte jaar misschien sporen na. Luisterlijn Awel adviseert om actief te luisteren en het gesprek aan te gaan.

Mentaal welzijn post-corona: een deukje

Dat corona een grotere impact heeft gehad op het mentaal welzijn van onze kinderen en jongeren, blijkt uit het feit dat luisterlijn Awel dit jaar nog steeds meer zware gesprekken met kinderen en jongeren voert dan voor de pandemie. Een teken dat het – ongeacht de versoepelingen – belangrijk blijft om actief te luisteren naar elkaar.

Waar kinderen en jongeren op dit moment het meeste moeite mee blijken te hebben, is met de onduidelijkheid over welke maatregelen er nu al dan niet nog van kracht zijn en met hun moeheid om die steeds maar weer te blijven volgen. Velen van hen laten ook horen dat ze het gevoel hebben dat niet alleen de wereld het afgelopen anderhalf jaar sterk veranderd is, maar ook zijzelf.

Hoewel er na een gesprek met Awel niets veranderd is aan de externe post-corona wereld waarin de kinderen en jongeren verder moeten, laten de meeste oproepers van de luisterlijn wel horen zich beter te voelen na een gesprek. Reden te meer voor de Luisterlijn om ouders, leerkrachten en ook jongeren zelf aan te sporen om nu nog meer dan anders héél actief naar elkaar te luisteren en om het gesprek aan te gaan. Je zoon- of dochter z’n zorgen laten delen en laten voelen dat hij er niet alleen mee is, kan immers al een wereld van verschil maken.

Hoe ga je dat gesprek met je angstige of onzekere kind het best aan? En hoe ga je om met vragen waarop je zelf misschien het antwoord ook niet weet? Een paar tips van Awel op een rij!

In gesprek met je onzekere kind: een paar tips

1. Eerst je eigen zuurstofmasker

Net als in het vliegtuig is het belangrijk eerst goed voor jezelf te zorgen, vooraleer je ook goed voor je kind kan zorgen. Sta dus allereerst voldoende stil bij je eigen zorgen en potentiële angsten en zorg ervoor dat je die niet doorgeeft aan je kind. Kinderen zijn immers als een spons: als de volwassenen om hen heen gespannen of uitgeput zijn, dan pikken ze dit zeker op en dragen er ook een stukje van mee.

Als je voor jezelf de dingen goed in kaart hebt, kun je vanuit een gefundeerde positie het gesprek met je kind aangaan. Doe dat pas wanneer je écht tijd hebt, in je agenda én in je hoofd. Komt het nu even niet zo goed uit, geef dat dan ook gewoon toe en maak actief ruimte in je programma om er wel helemaal te zijn. Vraag dan bijvoorbeeld aan je kind: “Past het als we er straks aan tafel over babbelen? Dan kan ik goed naar je luisteren.”

2. Geef erkenning eerder dan oplossingen

Neem afstand van het idee dat je een oplossing moet geven. Dat kun je niet, en het is ook zelden datgene waarnaar je kind, leerling… op zoek is. Kinderen en jongeren willen vooral iemand die luistert, meevoelt en eventueel samen met hen nadenkt over mogelijke strategieën om met de kwestie om te gaan (herlees het woordje ‘samen’, dat is hier het belangrijkste ingrediënt).

3. Probeer de gevoelens van je kind écht te begrijpen

Waar kinderen en jongeren in nood dus het meest mee geholpen zijn, is erkenning. Probeer dat tijdens het gesprek met je kind, leerling, … dan ook zoveel mogelijk te geven. Probeer te begrijpen hoe je kind zich precies voelt en waarom, en probeer dat begrip ook zoveel mogelijk tot uiting te brengen in het gesprek.

Zeg bijvoorbeeld: “Ik begrijp dat je je kwaad/gefrustreerd/bang/… voelt. Het is ook best heftig allemaal.” Heel belangrijk is dat je dat gevoel in je binnenste ook écht probeert te begrijpen en te accepteren. Erkenning geven zonder dat je die ook effectief voelt of geïntegreerd hebt, werkt immers niet. Zeg dus niet alleen dat ‘je het begrijpt’, maar méén het ook.

4. Voel de noden van je kind goed aan

Je kind zo goed mogelijk ondersteunen, betekent ook zijn tempo volgen. Misschien voelt je kind zich inderdaad niet goed of onzeker door de wereld post-corona, maar heeft hij die gevoelens voor zichzelf nog niet helemaal geplaatst en kan hij die dus ook nog niet helemaal tot uiting brengen in een gesprek. Soms moet je je kind dus ook tijd en ruimte geven, eerder aan te dringen op een gesprek. Pols wel regelmatig of je kind wil praten en laat weten dat je er bent voor mocht hij dat nodig hebben, maar zet geen druk. Regelmatig even aankloppen is beter dan forceren.

Misschien ligt jullie kracht ook eerder in het samen afleiding zoeken van een lastige materie die toch niet op te lossen valt: in gewoon in stilte samen zijn of samen iets leuks doen, en ook dat is best oké. Probeer aan te voelen wat de ander nodig heeft en toon vooral dat je beschikbaar bent. Zo weet de jongere dat je er bent wanneer die daar klaar voor is.

5. Ga samen op zoek naar antwoorden

Wat misschien nog het allerbelangrijkst is, is dat je kind zich in deze onduidelijke en onzekere tijden niet alleen voelt. Wees dan ook nieuwsgierig naar de beleving van de jongere en stel vragen. Check of je het goed begrepen hebt: “Ik hoor aan wat je vertelt dat je het echt zwaar hebt, klopt dat?” Zit de jongere met een concrete vraag, bevraag dan wat hij al weet over het onderwerp en of hij zelf al een bepaalde oplossing in gedachten had.

Ga niet te snel over tot praktische oplossingen: misschien wil de jongere vooral eens vertellen, zijn of haar hart luchten over alles wat nu anders is. Je kunt simpelweg vragen: “Wil je graag samen op zoek gaan naar antwoorden?” Zorg ervoor dat je in ieder geval voldoende lang geluisterd hebt.

6. Wees niet bang om te zeggen dat je het zelf niet weet

Tot slot hebben we allemaal wel eens de indruk dat we als ouder of volwassene die verantwoordelijk is voor een kind, zelf wel het antwoord op alles moeten hebben, maar dat is natuurlijk niet zo. Wees op dat vlak dan ook niet te streng voor jezelf en wees ook niet bang om te zeggen dat je het zelf niet weet. Jongeren begrijpen echt wel dat volwassenen niet op alles een antwoord hebben.

Veel belangrijker is dat je oprecht bent en open staat om samen naar het antwoord op zoek te gaan. Het kan jullie dichter bij elkaar brengen om samen te googelen, dan om te doen alsof jij de waarheid in pacht hebt terwijl dat niet zo is of om zekerheid te faken terwijl dat duidelijk niet is hoe je je zelf voelt.

Ga je samen op zoek naar antwoorden of hulp, kies dan zeker voor betrouwbare bronnen zoals https://www.info-coronavirus.be/nl/, of https://www.watwat.be/corona met info op maat van jongeren. Je kan ook samen naar het nieuws kijken. Voor kinderen is Karrewiet een goed idee, voor jongeren is het instagramkanaal @nws.nws.nws een fijne nieuwsbron.

7. Ga daarna samen stoom aflaten

Om de draad van het gewone leven weer op te pikken, kan het fijn zijn om na jullie gesprek samen iets leuks te doen. Iets wat jullie gedachten verzet. Het is namelijk even belangrijk om moeilijke vragen niet uit de weg te gaan als op tijd en stond voor afleiding te kiezen. Stel de vraag vrijblijvend en dring niet aan. “Zullen we samen even iets anders gaan doen? Ik heb het ook effe nodig.”

Je kan deze tips toepassen op angst en onzekerheid over eender welk thema. Graag nog meer concrete tips over hoe in gesprek te gaan met kinderen en jongeren? Beluister dan zeker ook de Awel podcastreeks ‘Luister’.

Meer lezen over mentaal welzijn (bij kinderen):

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief (onderaan de homepage) om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!