Moeilijke eter aan tafel? Tips van experts

Door -
slechte eter
©GettyImages
Van mokkende kleuter tot kieskeurige puber: moeilijke eters drijven hun ouders vaak tot wanhoop. Maar hoe buig je die tafeldrama's om tot fijne eetmomenten? Diëtiste Charlotte Matton geeft deze lezeressen raad. 

“Mijn zoon van acht weigert te proeven als we hem iets nieuws voorschotelen. Hoe kan ik hem stimuleren?” • Evelien

Charlotte Matton, diëtiste bij het AZ Maria Middelares Gent: “Het is volkomen normaal dat een kind niet meteen alle smaken fijn of elk gerecht lekker vindt. Tien tot vijftien keer proeven vooraleer we iets lusten, is volkomen normaal. Vandaar dat blijven stimuleren om te proeven hier de boodschap is. Hoe doe je dat? 

  • Maak een scorebord. Laat je zoon telkens na het proeven het voedingsmiddel een score geven. De kans is groot dat die score zal stijgen. 
  • Maak vooraf duidelijke afspraken over de grootte van de portie die je zoon moet proeven. Acht hapjes of één koffielepel bijvoorbeeld.
  • Blijft je kind het eten na tien proefbeurten nog altijd echt niet lekker vinden, dan mag je ervan uitgaan dat hij het écht niet lust.” 

“Mijn zoon van vijftien snoept heel veel. Van zodra hij wat zakgeld krijgt, koopt hij snoep. Hoe kan ik als moeder ingrijpen?” • Lies

Charlotte Matton: “Leren omgaan met gezonde en ongezonde voeding hoort bij het ontwikkelingsproces waar elke jongere doorheen moet. Ook dit verloopt tijdens de puberjaren een pak moeilijker. De reden? Pubers experimenteren veel meer. Elke dag een zak chips eten, veel en vaak snoep kopen, ze proberen alles uit. Hoe vreemd dit misschien klinkt: verbieden is niet de oplossing. Want dit zorgt er alleen maar voor dat er nog meer stiekem gesnoept zal worden. Probeer er in eerste instantie met je zoon over te praten en afspraken te maken. Focus dan vooral op de gevolgen voor zijn gezondheid en niet op lichaamsbeeld of gewicht. Probeer thuis frisdranken of snoep en andere suikerrijke producten te beperken om zo een suikerverslaving te vermijden. Kinderen of jongeren die thuis gezonde voeding aangeboden krijgen, nemen vaak vroeg of laat de gezonde gewoontes over. Het blijven aanbieden van gezonde maaltijden en voldoende groenten en fruit, is dus zeker geen verloren moeite.”

“Als mijn dochter van tien bijna niks aan tafel wil eten, heb ik de neiging haar toch iets extra te geven voordat ze naar bed gaat, uit schrik dat ze anders tekorten krijgt. Kan dat?” • Eva

Charlotte Matton: “Er wordt echt niet zo vaak een voedingstekort vastgesteld bij kinderen die normaal groeien en actief blijven. Maar het is goed om te streven naar een gevarieerde voeding. Probeer bepaalde dingen toch aan te bieden in een andere vorm tìjdens de maaltijd. Vindt je dochter groenten maar niets, maak dan groentenfrietjes in de oven. Lust je dochter geen fruit, maak dan een smoothie als ontbijt. Zo krijgt ze toch de nodige voedingsstoffen binnen. Als ze weet dat ze toch iets anders krijgt als ze niet eet, dan zal ze ook steeds minder moeite doen om flink te eten.”

 “Waarom eet mijn zoon van vijf alles met zoveel smaak en is eten voor mijn zoon van acht een kwelling? Ze krijgen dezelfde opvoeding en toch is dit een wereld van verschil.” • Barbara

Charlotte Matton: “Net zoals bij andere interesses is ook de interesse in eten bij elk kind anders. Graag eten is niet voor elk kind een automatisme en ook de smaakontwikkeling kan van kind tot kind verschillen. Misschien heeft je zoontje van acht een sterkere smaakontwikkeling en aanvaardt hij daardoor moeilijker nieuwe smaken. Probeer hem in elk geval op een positieve manier bij de maaltijd te betrekken. Dek samen de tafel. Laat hem helpen met koken. En laat hem één keer per week zijn lievelingsmaaltijd kiezen. Volwassenen linken eten vaak met gezelligheid. Je kan dit ook je kind aanleren. Probeer net daarom zoveel mogelijk als gezin samen te eten en maak er een gezellig moment van.”

“Mijn dochter van twaalf weigert om nog langer vlees te eten. Kan zij op deze leeftijd vegetarisch leven?” • Fabienne

Charlotte Matton: “Dat kan zeker. Maar dan moet het vlees op een waardige manier vervangen worden. Vlees is namelijk een bron van eiwitten, bepaalde vitamines (zoals vitamine B) en mineralen (zoals ijzer). Ga op zoek naar goede vleesvervangers. En laat haar zeker ook eieren, granen en noten eten. Ook voldoende zuivel op het menu is dan een aanrader. Misschien goed om even bij een diëtist(e) langs te gaan vooraleer ze vlees volledig uit het menu bant.”

 “Mijn dochter van zes moet blijven zitten aan tafel   tot haar bord leeg is, en dat is soms een hele strijd. Hoe pakken we dit het beste aan?” • Sarah

Charlotte Matton: “Forceer een kind nooit. Dat is en blijft één van de basisprincipes bij moeilijke eters. Probeer het maaltijdmoment op een zo aangenaam mogelijke manier te laten verlopen met deze extra tips:

  • Laat het maaltijdmoment maximum 20 minuten duren.
  • Schep een kleinere en haalbare portie op. Maak hierover duidelijke afspraken en schep samen met je kind op.
  • Negeer fout gedrag en maak een compliment als ze haar best doet.
  • Loopt het toch uit de hand (kokhalzen, hysterisch huilen…), stop dan het maaltijdmoment en geef je dochter geen extra aandacht, in de hoop dat de volgende maaltijd weer zo goed en normaal mogelijk zal verlopen.

“Mijn zoontje van tien is al jaren een moeilijke eter. Wanneer moet ik extra hulp inschakelen?” • Tanja

Charlotte Matton: “Maak je je zorgen over de groei of ontwikkeling van je zoontje? Beheersen de eetmomenten het gezinsleven steeds meer? Dan is het inderdaad wel een goed idee om bij een multidisciplinair team aan te kloppen. Dat team bestaat uit een arts, een diëtist, een logopedist en een psycholoog. Zo kan elke discipline zich richten op het eigen vakgebied en wordt de problematiek in zijn geheel onder de loep genomen en aangepakt.” 

“Mijn zoon eet enkel als hij tijdens het eten op de iPad een filmpje mag kijken. Niet goed, dat weet ik. Maar dan heeft hij tenminste iets binnen…” • Britt

Charlotte Matton: “Het eetmoment is een moment om bij te praten. Met het hele gezin rond de tafel. Even weg van de rest van de wereld. Dus ook van de televisie, iPad of smartphone. De iPad zal slechts tijdelijk een oplossing bieden. Het is nooit een goed idee om een kind te laten beslissen wat aan tafel gebeurt en wanneer het wel of niet eet. Zo creëer je meteen een ander probleem. Ouders blijven de baas in huis.”

 “Mijn zoontje van zes leeft op spaghetti en wortelpuree. Zal dit zo blijven?” • Nathalie

Charlotte Matton: “Het is belangrijk om je zoontjes smakenpalet uit te breiden, en deze verantwoordelijkheid ligt bij de ouders. Zij bepalen wat en wanneer er gegeten wordt. De kinderen bepalen enkel de hoeveelheid. 

Hoe kan je het beter aanpakken?

  • Breng in kaart wat je zoontje eet. Ook de tussendoortjes en boterhammen.
  • Stel een vaste dagstructuur op met vijf maaltijden: drie hoofdmaaltijden en twee tussendoortjes.
  • Kook hetzelfde voor het hele gezin. 
  • Weigert je zoon de warme maaltijd, bied dan geen alternatief aan. Laat hem wachten tot het volgende eetmoment.
  • Overdrijf niet in het opscheppen. Begin met kleine hoeveelheden.
  • Krijgt je kind de kans om te eten in groep, stimuleer dit dan. Op school bijvoorbeeld. Kinderen imiteren elkaar. Een vreemde omgeving of de juf in de buurt kunnen ook extra stimuleren.

“Mijn dochter van tien kan blíjven eten. Op familiefeestjes vliegt ze op de hapjes, om erna drie keer haar bord vol te scheppen. Ook thuis kent ze geen maat. Ik ben bang dat ze overgewicht krijgt. Hoe kan ik haar eetlust temperen?” • Tina

Charlotte Matton: “Een tienjarige moet je als ouder nog sturen wat voeding betreft. Leer je dochter luisteren naar haar verzadigingsgevoel. Leer haar het verschil tussen honger en zin in eten kennen. Doe dit vooral thuis. Verder is het ook belangrijk om een vaste dagstructuur in de voedingsmomenten te hebben en correcte porties aan te bieden. Enkele tafeltips: start met een kleine portie zodat ze nog een tweede keer mag opscheppen. Laat haar op een kleiner bord eten. Of kook geen te grote hoeveelheden. ‘Op is op!’ Feestjes zijn sowieso moeilijkere momenten, omdat er dan vaak een overaanbod is. Toch een paar tips: 

  • Hapjes zijn voor iedereen verleidelijk, maar ook een kind moet leren inzien dat er dan nog een maaltijd volgt en het dus goed is te doseren. 
  • Maak vooraf afspraken. Proef van alles maar één keer bijvoorbeeld. 
  • Of werk met een hapjesbord dat jij zelf voor je dochter samenstelt.

 Wist je dat…

  • kinderen tot achttien maanden bijna alles lusten? Pas vanaf anderhalf komt de smaakontwikkeling volop op gang. Op twee is er een piek in de ‘neofobie’ of angst voor het proeven van nieuwe voedingsmiddelen. 
  • kinderen tussen de één en vier jaar oud lang niet zo veel eten nodig hebben als toen ze nog baby waren? Het eerste jaar komt een baby gemiddeld zeven kilo bij. Peuters daarentegen hoeven niet meer dan twee kilo per jaar bij te komen. Ze hebben dus minder behoefte aan eten. 

 Zo krijg je dat ene lepeltje tóch verkocht 

  • Geef je kind niet teveel keuze. Vraag dus niet: “Wat wil je eten?” maar “Wil je worteltjes of boontjes?”
  • Beloon niet elk hapje met applaus. Leer je kind dat het heel normaal is om je bord leeg te eten.
  • Gebruik grotere of diepere borden zodat de hoeveelheden kleiner lijken. 
  • Laat je kind zelf opscheppen.
  • Vertel op tijd wat er op het menu staat en wanneer je kind aan tafel moet. Een kwartiertje voor de maaltijd, dan kan je kind nog even zijn spelletje afmaken en weet hij wat er te gebeuren staat. Koppel eventueel een ritueel aan de maaltijd, bijvoorbeeld handjes wassen. 
  • Laat je kind even rusten voor de maaltijd. Kinderen eten namelijk niet goed wanneer ze te moe zijn. 
  • Veel kinderen vinden een eenpansgerecht zoals pasta of stamppot helemaal niets. Ze zien niet wat ze eten en alle smaken zitten door elkaar. Een vakjesbord is dan vaak een handige oplossing. 

 Wat heeft mijn kind nodig?

Enkele aanbevelingen voor kinderen van 4 tot 12 jaar:

Groenten: 2 tot 3 opscheplepels

Fruit: 1,5 tot 2 stuks

Brood, dun besmeerd met halvarine: 3 tot 5 sneetjes

Aardappelen of lepels rijst, pasta of peulvruchten: 2 tot 3

Melkproducten: 2,5 tot 4 glazen

Kaas: 0,5 tot 1 sneetje

Vlees, vis, ei, vleesvervangers: 60 tot 100 gram

Vocht: 1 tot 1,5 liter 

(De kleinste hoeveelheden gelden voor de jongste, de grootste hoeveelheden voor de oudere kinderen) 

Bron: www.voedings-advies.nl

 Tekst: Barbara Claeys

Meer eettips?

Volg ons op FacebookInstagramPinterest en schrijf je in op onze nieuwsbrief (onderaan de homepage) om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here