Knuffels doen wonderen

©iStock
Bijna eind september, maar toch herinner ik mij die derde september nog als gisteren. Een fanfare speelde leuke kinderdeuntjes aan de schoolpoort, de schooldirecteur en enkele leerkrachten stonden alle leerlingen en hun ouders op te wachten, kortom: iedereen deed erg zijn best om van die eerste schooldag een echt feest te maken! Ook op sociale media zag ik die dag enkel foto’s met lachende gezichten en bijschriften hoe fier we wel zijn op onze kleine, dappere ukkepukjes! Maar wat als jouw kind niet bepaald zat te wachten op de start van het nieuwe schooljaar? Als er jou elke ochtend een hartverscheurend afscheid te wachten staat? En wat als de traantjes na enkele dagen niet overgaan? Is jouw kleintje (of al iets groter kleintje) dan geen dappere ukkepuk?

Ik denk dat iedereen het antwoord hierop wel kent: uiteraard is jouw kleintje ook dan een dappere ukkepuk! Maar natuurlijk is het veel leuker als je kind lachend de klas binnenstapt in plaats van onmiddellijk achter jou aan de klas naar buiten loopt en bij toeval in meneer de directeur zijn armen loopt die hem terug naar de klas brengt. Het vat der onzekerheden van een moeder liep bij mij op één dag boordevol! Waarom is mijn zoontje zo overstuur als ik hem alleen achter laat? Heb ik ergens gefaald? Moet ik een oorzaak zoeken voor dit verdriet? Is er überhaupt een oorzaak voor dit gedrag? Of maak ik me teveel zorgen en komt het dit schooljaar na een tijdje wel helemaal goed? Zal hij er deze keer wel volledig aan wennen?

De dagen daarna bleven moeilijk. Mijn hart brak elke ochtend in duizend stukjes als ik schijnbaar vastberaden de speelplaats verliet en hem hoorde huilen en roepen dat mama moest terug komen, dat hij nog een kusje wou. Gelukkig kon ik mij een beetje troosten met de gedachte dat er steeds een fantastische kleuterjuf was die hem kon troosten of afleiden. Maar ondanks dit bleef het afscheid een moeilijke opdracht voor hem. Nu een maand later hebben we een ritueeltje gevonden dat voor hem lijkt te helpen: dikke knuffel, dikke kus en gezwaai tot we elkaar niet meer kunnen zien. Het leuke is dat er sinds vorige week zelfs twee andere klasgenootjes komen mee zwaaien (lees: wedstrijdje om ter hardst zwaaien met de twee handen).

Ik merk wel dat hij sommige ochtenden nog echt “zijn best doet” om dapper te zijn en om niet te huilen. Maar dan benoem ik even dat ik zie hoe hij vecht tegen zijn traantjes, omdat ik ondervonden heb dat hij er veel aan heeft als zijn gevoel (h)erkent wordt en ik zeg dat het best ok is om even verdriet te hebben als mama weg gaat, maar dat hij wel een leuke dag zal hebben met de juf en zijn vriendjes.

Doordat ik afgelopen maand op deze rollercoaster zat, ben ik wel wat gaan nadenken over de driehoek thuis – kind – school en hoe ze elkaar beïnvloeden. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat deze drie zaken hand in hand gaan. Ik kom uit een echte leerkrachtenfamilie, ben zelf ook pedagogisch geschoold en heb talloze leerkrachten in mijn vriendenkring, dus ik ben er vrij zeker van dat zo goed als alle leerkrachten hun uiterste best doen om ervoor te zorgen dat elke leerling zich goed voelt in zijn/haar klas.

Maar ik denk ook dat de ouders of de thuissituatie een invloed hebben hoe een kind zich zal voelen op school. Eerst en vooral probeer ik ervoor te zorgen dat hij thuis mag zeggen dat hij niet graag naar school gaat. Ik ga niet meteen in de tegenaanval dat school wél leuk is. Nee, als hij op dat moment school niet leuk vindt is dat voor mij ok. Thuis moet een veilige plaats zijn voor kinderen om hun gevoelens te verwoorden of te uiten. Het mag niet zo zijn dat ze deze gevoelens voor hen houden uit angst voor straf. Al kan het als ouder soms moeilijk zijn om te zien wat woede of verdriet met onze kinderen doet. Bij woede moeten we natuurlijk grenzen stellen aan bepaald gedrag. Toestaan van emoties betekent niet dat we moeten toestaan dat ze speelgoed kapot maken of broertjes en zusjes gaan uitschelden. Het betekent dat we luisteren en ons inleven in hun gevoelens maar wel grenzen vasthouden.

Verder kozen wij dit schooljaar voor het eerst een buitenschoolse activiteit, niet dat wij veel keuze hadden, maar probeer voor (oudere) kinderen een verstandige hobby te kiezen. Een verstandige in de zin dat je ervoor probeert te zorgen dat het kind niet overprikkeld geraakt of dat het veel stress veroorzaakt. Kies activiteiten waar je kind echt van geniet of dat een uitlatingsklep van (opgekropte) emoties kan zijn. En oh ja, zorg misschien ook voor een beetje ademruimte in hun schema…

Tenslotte, bied veel aanmoedigingen en bevestig je kind zoveel mogelijk. Op de kleuterschool valt dit gelukkig nog mee, maar kinderen worden op school vaak kritisch bekeken en worden snel veroordeeld door klasgenootjes. Er wordt vaak verteld aan welke normen ze niet voldoen of hoe ze zich kunnen verbeteren. Voor sommige kinderen is het dan moeilijk om een positief gevoel van eigenwaarde te behouden als je vaak enkel kritische woorden hoort. Thuis moet een plaats zijn waar ze terug opgebouwd kunnen worden. Thuis is waar ze kunnen rusten in onvoorwaardelijke liefde. Strooi complimentjes in het rond. Wijs ze op de goede dingen die ze doen en zijn. In plaats van een ontevreden kind naar zijn/haar kamer te sturen, probeer wat empathie te tonen en een knuffel te bieden.

Knuffels doen wonderen.

Elien Blaton